موشک تاماهاک چیست ؟ معرفی ویژگی ها و عملکرد فنی موشک تاماهاک آمریکا

موشک کروز تاماهاک (Tomahawk)؛ کروز دوربرد و دقیقِ مورد استفاده نیروی دریایی آمریکا است.

پویامگ | تاماهاک با برد بلند، هدایت ماهواره‌ای و کلاهک‌های متنوع شناخته می‌شود.

برد عملیاتی	بیش از ۱۶۶۰ کیلومتر
وزن	حدود ۱۳۰۰ تا ۱۶۰۰ کیلوگرم
سرعت	حدود ۹۲۰ کیلومتر بر ساعت
ورود به خدمت	۱۹۸۳
تولیدکنندگان	جنرال داینامیکس، هیوز، مک‌دانل داگلاس، ریتیون
قیمت تخمینی	حدود ۱٫۳ میلیون دلار

معرفی کوتاه تاماهاک

تاماهاک (BGM-۱۰۹) یک موشک کروز زیرصوت با توان هدایت دقیق برای حمله نقطه‌ای است.
نسل‌های مختلف آن از نمونه‌های هسته‌ای اولیه تا بلوک‌های پیشرفتهٔ امروزی توسعه یافته‌اند.

توسعه و تاریخچه

تاماهاک در دههٔ ۱۹۷۰ در آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جانز هاپکینز طراحی و از سال ۱۹۸۳ وارد خدمت شد.
در طول بیش از چهار دهه، شرکت‌هایی مانند جنرال داینامیکس، هیوز، مک‌دانل داگلاس و ریتیون آن را به‌روزرسانی کرده‌اند.

ویژگی‌های فنی و عملکرد

تاماهاک نوعی موشک کروز زیرصوت است که برای پرواز در ارتفاع پایین طراحی شده و از مجموعه‌ای از سیستم‌های هدایت بهره می‌برد.
سیستم‌های هدایت شامل GPS، ناوبری اینرسیایی، TERCOM و DSMAC هستند و توانایی پرواز در ارتفاع پایین (حدود ۳۰ تا ۵۰ متر) برای کاهش دیده‌شدن راداری را دارد.
کلاهک‌ها می‌توانند متعارف، نفوذگر، خوشه‌ای یا JMEWS (چندمنظوره نفوذی) باشند. نسخهٔ بلوک ۵ از سال ۲۰۲۱ وارد خدمت شد و دقت و برد و توانایی هدف‌گیری اهداف متحرک را افزایش داد؛ نسخه‌های بلوک ۵اِی و ۵بی کاربردهای ضدکشتی و نفوذی را تقویت کرده‌اند.

قابلیت‌های عملیاتی خاص

تاماهاک قابلیت بازبرنامه‌ریزی در حین پرواز، پرسه‌زنی در میدان نبرد و ارسال تصاویر زنده را دارد و در مواردی از سوخت باقی‌مانده به‌عنوان عامل انفجار ثانویه هم استفاده گزارش شده است. این ویژگی‌ها آن را برای عملیات تهاجمی دوربرد و هدف‌گیری دقیق مناسب می‌سازد.

تاریخچهٔ عملیاتی تاماهاک

• جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱): بیش از ۲۸۸ فروند تاماهاک شلیک شد.
• عملیات ۱۹۹۸ (آفریقا/افغانستان): ۷۹ فروند شلیک همزمان.
• حملات ۲۰۱۱ علیه لیبی: بیش از ۱۵۰ فروند توسط آمریکا و بریتانیا.
• عملیات علیه انصارالله (۲۰۲۴): نیروی دریایی آمریکا در دورهٔ زمانی از ۱۱ ژانویه تا ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ بین ۸۰ تا ۱۳۵ فروند به‌کار برد.
• ادعای شلیک به ایران (۲۱ ژوئن ۲۰۲۵): ادعا شده بیش از ۳۰ فروند تاماهاک به تأسیسات هسته‌ای ایران شلیک شده‌اند.

کاربرد در مناقشات و پیامدها

ارسال تاماهاک به متحدان یا مناطق درگیر می‌تواند حوزهٔ عملیاتی دشمن را به‌طور چشمگیری افزایش دهد؛ مثلاً مطرح‌شدن امکان ارسال به اوکراین باعث بحث‌های سیاسی و نظامی دربارهٔ عمق نفوذ و پیامدهای منطقه‌ای شده است. مؤسسهٔ مطالعات جنگ اعلام کرده صدها هدف نظامی بالقوه در برد این موشک قرار دارند.

داده‌های کلیدی فنی و اقتصادی

یک فروند تاماهاک حدود ۱۵۰۰ کیلوگرم وزن دارد و قیمت هر فروند تقریباً ۱٫۳ میلیون دلار برآورد می‌شود. این اعداد نشان‌دهندهٔ هزینه و قابلیت‌های عملیاتی این سلاح در مأموریت‌های دقیق و دوربرد هستند.